آزمایش تیروئید چیست ؟ علت انجام آزمایش و تفسیر آن

2. تری‌یدوتیرونین (T3)

T3 هورمون فعال تیروئید است. این هورمون به سلول‌های شما اعلام می‌کند که در کنار سایر عملکردهای خود، انرژی بیشتری تولید کنند. تیروئید مقداری T3 تولید می‌کند، اما در سایر بافت‌ها هم T4 می‌تواند به T3 تبدیل ‌شود. مقدار زیادی از T3 به پروتئین‌ متصل است و به همین دلیل بدن نمی‌تواند از آن به سرعت استفاده کند. آزمایش تیروئید T3 را به سه روش مختلف اندازه گیری می‌کند:

• T3 کل (total T3): کل تری‌یدوتیرونین موجود در خون (آزاد و متصل به پروتئین) را اندازه می‌گیرد.
• T3 آزاد (free T3): این آزمایش هورمونی را اندازه می‌گیرد که به پروتئین متصل نیست و بافت‌های بدن می‌توانند از آن استفاده کنند.
• T3 معکوس (reverse T3): شکل غیرفعال T3 را اندازه می‌گیرد که به گیرنده‌های تیروئید متصل می‌شود اما نمی‌تواند آن‌ها را فعال کند.

3. تیروکسین (T4)

T4 به عنوان هورمون ذخیره عمل می‌کند و هر زمان که لازم باشد توسط بدن به T3 تبدیل می‌شود. از آزمایش T4 برای اندازه‌گیری 2 مورد زیر استفاده می‌شود:

• T4 کل (total T4): کل تیروکسین موجود در خون (آزاد و متصل به پروتئین) را اندازه‌گیری می‌کند.
• T4 آزاد (free T4): مقدار تیروکسینی را نشان می‌دهد که به پروتئین متصل نیست و بافت‌ها می‌توانند از آن استفاده کنند.

4. تیروگلوبولین (Tg)

تیروگلوبولین پروتئینی است که توسط غده تیروئید ساخته می‌شود. پزشکان از Tg به عنوان نشانگر تومور برای کمک به بررسی روند درمان سرطان تیروئید استفاده می‌کنند. این آزمایش نشان می‌دهد که آیا درمان سرطان موثر بوده است یا خیر. بر اساس تحقیقات، تنها 4 درصد افرادی که سطح Tg آن‌ها کمتر از 1 است، پس از پنج سال شاهد عود سرطان خواهند بود.

5. آنتی‌بادی‌های تیروئید

بعضی از اختلالات تیروئید از بیماری‌های خودایمنی ناشی می‌شوند. در این بیماری‌ها، سیستم ایمنی به اشتباه به سلول‌های سالم تیروئید حمله می‌کند. سه آنتی‌بادی زیر با بیماری خودایمنی تیروئید مرتبط هستند:

• آنتی‌بادی‌های پراکسیداز تیروئید (TPOAb): این آنتی‌بادی در 95 درصد افراد مبتلا به هاشیموتو (کم‌کاری تیروئید خودایمنی) و حدود 70 درصد افراد مبتلا به بیماری گریوز (پرکاری تیروئید خودایمنی) کشف می‌شود. در تیروئیدیت پس از زایمان هم افزایش TPOAb دیده می‌شود.
• آنتی‌بادی‌های گیرنده هورمون محرک تیروئید (TRAb): TRAb  این آنتی‌بادی در 90 درصد موارد ابتلا به بیماری گریوز و 10 درصد موارد ابتلا به هاشیموتو یافت می‌شود. با انجام این آزمایش تیروئید در بارداری، پزشک می‌تواند خطر ابتلای نوزاد به بیماری گریوز یا پرکاری تیروئید را مشخص کند.
• آنتی‌بادی‌های تیروگلوبولین (TgAb): از هر چهار فرد مبتلا به سرطان تیروئید یک نفر TgAb بالا دارد. این آنتی‌بادی در 80 درصد افراد مبتلا به هاشیموتو و 50 تا 70 درصد افراد مبتلا به بیماری گریوز شناسایی شده است.

6. پروتئین‌های متصل‌شونده به هورمون تیروئید

اندازه‌گیری پروتئین‌های متصل‌شونده به T3 و T4 به پزشک کمک می‌کند که مشکلات تیروئید را در افرادی که غدد آن‌ها هنوز به طور طبیعی کار می‌کنند پیدا کند. سه آزمایش رایج عبارتند از:

• گلوبولین متصل‌شونده به تیروئید (TBG): سطح پروتئین حمل‌کننده هورمون‌های تیروئید را در خون اندازه می‌گیرد.
• آزمایش T3RU: درصد TBG را در یک نمونه خون نشان می‌دهد.
• شاخص تیروکسین آزاد (FTI): یک روش قدیمی است که از ضرب کردن T4 کل در T3RU برای بررسی عملکرد تیروئید استفاده می‌کند.

نحوه آماده شدن برای آزمایش تیروئید

بهترین زمان آزمایش تیروئید، ساعات اولیه روز است. برای آزمایش تیروئید ناشتا بودن نیاز نیست. اما اگر پزشک آزمایش‌های دیگری هم برای شما درخواست داده باشد، ممکن است لازم باشد چند ساعت ناشتا باشید. در این مورد با پزشک خود مشورت کنید.

قبل از خون‌گیری، لیست‌ داروهای مصرفی خود را به آزمایشگاه اطلاع دهید. همچنین در صورت باردار بودن، این موضوع را با آن‌ها در میان بگذارید. بعضی از داروها و همچنین بارداری ممکن است روی نتیجه آزمایش شما تاثیر بگذارند